Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΘΑΔΔΑΙΟΣ Ο ΣΕΡΒΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΘΑΔΔΑΙΟΣ Ο ΣΕΡΒΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 20 Μαΐου 2020

Καρδιά φυλακισμένη στα πράγματα και στα πρόσωπα

20160610-2
Το πρόσωπο στο οποίο δίνουμε την καρδιά μας, μπορεί να μας βλάψει ή να μας εγκαταλείψει. Τα πνεύματα της κακίας υποβάλλουν διαρκώς κακούς λογισμούς στην αγαπητική μας αίσθηση και μας βασανίζουν. Η θεία αγάπη είναι απεριόριστη και περικλείει τα πάντα, ενώ εμείς αγκιστρωνόμαστε σε ανθρώπους και άψυχα αντικείμενα. Η καρδιά μας είναι φυλακισμένη από τα πράγματα του κόσμου, κι αν μας τα πάρουν, θλίβεται και υποφέρει.
Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα

Πέμπτη 17 Αυγούστου 2017

ΓΕΡΩΝ ΘΑΔΔΑΙΟΣ ἕνας πνευματικός τῆς ἐποχῆς μας.


Για τις καταστάσεις της ψυχής

Για να φυλαχθεί η ηρεμία της ψυχής, πρέπει να απομακρύνουμε την οκνηρία, πρέπει να φροντίζουμε να έχουμε χαρούμενο πνεύμα και όχι θλιμμένο, πρέπει να μην κατακρίνουμε και με σιωπή να φυλάσσουμε την ηρεμία της ψυχής. Όταν ο άνθρωπος βρίσκεται σε τέτοια κατάσταση, τότε λαμβάνει τη Θεία αποκάλυψη.
Ο θλιμμένος μοναχός δεν σηκώνει τον νου προς τη θε-ωρία και ποτέ δεν μπορεί να κάνει καθαρή προσευχή.
Όποιος νίκησε τα πάθη, νίκησε και τη θλίψη, ενώ όποιος έχει νικηθεί από τα πάθη, δεν μπορεί να αποφύγει τα δεσμά της θλίψης. Όποιος αγαπά τον κόσμο, του είναι αδύνατο να μη θλίβεται, ενώ όποιος περιφρονεί τον κόσμο, είναι πάντα χαρούμενος.

Τρίτη 12 Αυγούστου 2014

Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα - Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας

Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα - Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας
Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα - Οι λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας
Η ζωή μας εξαρτάται από το είδος των λογισμών που καλλιεργούμε. Αν οι λογισμοί μας είναι ειρηνικοί και ήρεμοι, αν έχουν πραότητα και καλοσύνη, τότε έτσι είναι και η ζωή μας.
Αν η προσοχή μας είναι στραμμένη στις συνθήκες του βίου μας, τότε μας καταπίνει μια δίνη λογισμών, και δεν μπορούμε να έχουμε ούτε ειρήνη ούτε γαλήνη.
Το σημείο εκκίνησής μας είναι πάντοτε εσφαλμένο. Αντί να ξεκινούμε με τον εαυτό μας, εμείς θέλουμε πάντοτε να αλλάξουμε πρώτα τους άλλους και τελευταίους εμάς. Αν ο καθένας ξεκινούσε πρώτα με τον εαυτό του, θα είχαμε παντού τριγύρω ειρήνη! Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει ότι κανείς δεν μπορεί να βλάψει τον άνθρωπο εκείνο που δεν βλάπτει τον εαυτό του - ούτε κι ο ίδιος ο διάβολος. Βλέπετε; Εμείς είμαστε οι αρχιτέκτονες, οι μοναδικοί αρχιτέκτονες, του μέλλοντός μας.

Με τους λογισμούς του ο άνθρωπος αναστατώνει ενίοτε την τάξη της Δημιουργίας. Έτσι καταστράφηκαν οι πρώτοι άνθρωποι -με έναν κατακλυσμό- εξαιτίας των κακών λογισμών και προθέσεών τους. Αυτό αληθεύει ακόμα και σήμερα - οι λογισμοί μας είναι κακοί και γι’ αυτό δεν αποκομίζουμε καλή καρποφορία. Πρέπει να αλλάξουμε. Καθένας μας πρέπει να αλλάξει, αλλά είναι κρίμα που δεν έχουμε παραδείγματα να μας καθοδηγήσουν, ούτε στις οικογένειές μας ούτε στην κοινωνία μας.

Σάββατο 22 Μαρτίου 2014

ΠΑΤΗΡ ΘΑΔΔΑΙΟΣ. “Ή ψυχή πού αφέθηκε στο θέλημα του Θεού τίποτε δεν φοβάται.”

Ή ψυχή πού αφέθηκε στο θέλημα του Θεού τίποτε δεν φοβάταιΌποιος νικάει τα πάθη νικάει τη λύπη
Για να διαφυλάξει κανείς την ψυχική του γαλήνη πρέπει να απομακρύνει από τον εαυτό του τις σκοτεινές σκέψεις. Πρέπει να φροντίζουμε να έχουμε χαρούμενη διάθεση και όχι στενάχωρη. Μόνο, αν σταματήσουμε να κατηγορούμε τούς άλλους θα αποκτήσουμε ψυχική γαλήνη.
Ό λυπημένος μοναχός δεν μπορεί να ανυψώσει το νου του στον Θεό ούτε μπορεί ποτέ να κάνει καθαρή προσευχή.
Όποιος νικάει τα πάθη του αυτός νικάει και τη λύπη του, ενώ όποιος νικιέται από τα πάθη του δεν μπορεί να γλυτώσει τις χειροπέδες της λύπης. Όποιος αγαπάει τα υλικά αγαθά είναι αδύνατον να μην νιώσει τη λύπη. Αντίθετα όποιος περιφρονεί τα κοσμικά αγαθά είναι πάντα χαρούμενος. Όποιος συνεχώς προσπαθεί να γνωρίσει τον Ίδιο τον εαυτό του δεν έχει χρόνο να κατηγορεί τούς άλλους.

Δευτέρα 10 Μαρτίου 2014

ΠΑΤΗΡ ΘΑΔΔΑΙΟΣ «Ὅταν οἱ γονεῖς ἔχουν πόλεμο μεταξύ τους, τά παιδιά δέν πᾶνε καλά



 
Όταν οι γονείς έχουν πόλεμο μεταξύ τους, τα παιδιά δεν πάνε καλά
Το καλοκαίρι του 1989 επισκέφτηκαν την Βιτόβνιτσα δύο ζευγάρια μέσης ηλικίας. Έφτασαν στο μοναστήρι αργά το μεσημέρι.
Μόλις βγήκανε από το αυτοκίνητο ρώτησαν έναν προσκυνητή πού τυχαία βρέθηκε εκεί στην αυλή του μοναστηριού: «Υπάρχει εδώ κάποιος Τάδια μέντιουμ πού ξέρει να βλέπει το μέλλον;»
Στη Σερβία τότε, μετά το κομουνισμό, οι άνθρωποι αντί να ψάχνουν την πνευματική υποστήριξη της Ορθόδοξης εκκλησίας έψαχναν ύποπτους ανθρώπους πού διαφήμιζαν πώς ήξεραν να βλέπουν το μέλλον.

Σάββατο 1 Μαρτίου 2014

ΠΑΤΗΡ ΘΑΔΔΑΙΟΣ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΝΑΡΚΟΜΑΝΗ.

ΠΑΤΗΡ ΘΑΔΔΑΙΟΣ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΝΑΡΚΟΜΑΝΗ.Ή θεραπεία του ναρκομανή
Μία μέρα ήρθε στο μοναστήρι μία οικογένεια από το Βελιγράδι. Είχαν έναν μοναχογιό πού έπαιρνε ναρκωτικά για πολλά χρόνια. Οι γιατροί του είχαν πει πώς ό χρόνος ζωής πού του απέμενε, αν δεν κόψει τα ναρκωτικά, ήταν έξι μήνες.
Ή επίσημη στατιστική τότε στην Σερβία έλεγε πώς ένας στους χίλιους ασθενείς μπορούσε να ξεφύγει από τα ναρκωτικά.
Όταν ξεκίνησαν να έρθουν από το Βελιγράδι, ό πατέρας, ή μάνα και ό γιός, για πολύ ώρα μάλωναν μέσα στο αυτοκίνητο. Ευτυχώς πού ή μάνα του νεαρού διατήρησε την ψυχραιμία της.
Εκείνον τον καιρό, ό γιός τους είκοσι τέσσερις ώρες κοιμόταν και είκοσι τέσσερις δεν μπορούσε να κοιμηθεί, επειδή το νευρικό του σύστημα είχε διαλυθεί εντελώς.

Κυριακή 17 Νοεμβρίου 2013

Περί οἰκογενειακῆς ζωῆς


Γέροντος Θαδδαῖου τῆς Βιτόβνιτσα

1.  Ἐξαιτίας τῆς πτώσης τοῦ ἀνθρώπου, ἡ φυσική τάξη τῶν πραγμάτων ἔγινε χαώδης. Στή φύση ὑπάρχει μιά τάξη γιά ὅλα τά πράγματα, ἀλλά μέ τόν ἄνθρωπο ὑπάρχει χάος. Τά πάντα διαστράφηκαν καί ἀναποδογύρισαν. Ἐξαιτίας τῆς παρακοῆς μας στίς ἐντολές τοῦ οὐράνιου Πατέρα, ἔχουμε χάσει τή φυσική τάξη. Προκειμένου νά ἐγκαθιδρύσουμε καί πάλι αὐτή τήν τάξη, πρέπει νά ἐγκρατευόμαστε.


2.  Ἡ ἐγκράτεια εἶναι γιά ὅλους, ὄχι μόνο γιά τούς μοναχούς. Οἱ ἄντρες καί οἱ γυναῖκες πού ἔχουν τόν γάμο μονάχα γιά τήν ἰκανοποίηση τῶν σωματικῶν τους παθῶν, δέν θά δικαιωθοῦν. Θά δώσουν λόγο ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ γιά τό γεγονός ὅτι δέν ὑπήρξαν ἐγκατεῖς. Βέβαια, ὅπως λέει ὁ Ἀπόστολος, δέν εἶναι νά ἀπέχουν ὁ ἕνας ἀπό τόν ἄλλο γιά μεγάλο χρονικό διάστημα, διότι ἐνδέχεται νά τούς στήσει παγίδες ὁ διάβολος· νά ἀπέχουν ὁ ἕνας ἀπό τόν ἄλλο μέ ἀμοιβαία συγκατάθεση
(βλ. Α΄ Κορ. 7: 1-6). Οἱ παντρεμένοι θά πρέπει νά ἀπέχουν ἀπό τίς σαρκικές τούς σχέσεις στίς νηστείες καί στίς μεγάλες Γιορτές.

3.  Ἐνδέχεται εὔκολα νά μετατρέψει κανείς τόν παράδεισο σέ κόλαση. Συνέβη κάτι ἐνδιαφέρον πρίν ἀπό κάποια χρόνια. Μοῦ ἦρθε ἐδῶ ἕνα παντρεμένο ζευγάρι.Ἦταν προφανές ὅτι ὁ Θεός τούς εἶχε προικίσει μέ μεγάλη ὀμορφιά· δέν εἶχα δεῖ ποτέ μου πιό ὄμορφο ζευγάρι. Ὁ καιρός ἦταν κρύος καί κάναμε τή Λειτουργία μας στό παρεκκλήσιο. Ὅταν ἡ ἀκολουθία τελείωσε, θέλησαν νά μοῦ μιλήσουν.  «Ἔχουμε κάποια προβλήματα», εἶπαν. Τούς ἄκουσα. Εἶχαν παντρευτεῖ ἀπό ἔρωτα καί εἶχαν ζήσει μέ εἰρήνη καί ἀρμονία γιά κάποια χρόνια. Ἡ ἀτμόσφαιρα στό σπίτι τούς ἦταν παραδείσια. Κατόπιν, πρόσφατα, ἄρχισαν νά τσακώνονται γιά τό παραμικρό· δέν ὑπῆρχε πιά εἰρήνη στό σπίτι τους. Τό χειρότερο ἦταν ὅτι εἶχαν ἕνα μικρό γιό, ἕξι ἐτῶν. Τό παιδί ἦταν ὁ λόγος πού εἶχαν ἔρθει σέ μένα ἀρχικῶς. Μοῦ εἶπαν ὅτι τό παιδί εἶχε ὁλότελα ἀποξενωθεῖ ἀπ᾿ αὐτούς καί δέν ἤθελε κάν νά τούς μιλήσει. Ἤθελε νά εἶναι μόνο μέ τόν παππού καί τή γιαγιά του. «Τοῦ ἀγοράζουμε ὅ,τι μᾶς ζητήσει, ἀλλά εἶναι πάντοτε σιωπηλό. Τοῦ ἀγοράζουμε παιχνίδια, ροῦχα καί γλυκίσματα, κι ἐκεῖνος τά γραπώνει ἁπλῶς ἀπό τά χέρια μας, τά ξεσκίζει ἤ τά κλωτσάει. Κι ἐπειτα πηγαίνει στόν παππού καί τή γιαγιά του καί μᾶς ἀφήνει μόνους. Δέν ξέρουμε τί νά κάνουμε. Κατά τά ἄλλα εἶναι ἕνα ὑγιές καί φυσιολογικό παιδί. Ἀποστρέφεται ὁτιδήποτε ἔχει νά κάνει μέ μᾶς, τόν πατέρα καί τή μητέρα του. Γιατί συμβαίνουν ὅλα αὐτά;».


Τούς εἶπα ὅτι προφανῶς τό παιδί δέν ἤθελε τέτοιους γονεῖς.
Ἀναζητοῦσε διαρκῶς τή μαμάκα καί τόν μπαμπάκα του, ἀλλά ἐκείνοι δέν ἦταν ποτέ ἐκεῖ. «Παλιά ἤσασταν εὐτυχισμένοι ἐπειδή εἴχατε τήν εὐλογία τῶν γονιῶν σας», τούς εἶπα. «Οἱ γονεῖς σας δέν εἶχαν τίποτα ἐνάντια στήν ἕνωσή σας· ἀντιθέτως εἶχαν κανονίσει τόν γάμο σας πρίν κάν ἐσεῖς δεῖτε ὁ ἕνας τόν ἄλλο. Εἴχατε λοιπόν τήν εὐλογία τῶν γονιῶν σας, παντρευτήκατε ἀπό ἔρωτα καί ὑπῆρχε εἰρήνη στήν ἕνωσή σας. Τό σπιτικό σας ἦταν σάν τόν παράδεισο. Τώρα ὅλα στράβωσαν, ἐξαιτίας τῶν λογισμῶν σας. Μέχρι πρόσφατα ἤσασταν εὐχαριστημένοι μέ ὅ,τι εἴχατε. Δέν φαντασιωνόσασταν ἄλλα. Τώρα ὅμως ἐσύ κοιτάζεις ἄλλες γυναῖκες. Ἡ γυναίκα σου κοιτάζει ἄλλους ἄντρες καί τούς δίνει τήν καρδιά της. Συνευρίσκεστε μέν σαρκικά, ἀλλά ὄχι πνευματικά. Ὁ νοῦς σᾶς περιπλανιέται σέ διαφορετικές κατευθύνσεις. Εὐτυχώς –δόξα τῷ Θεῷ!– δέν ἔχετε διαβεῖ τά ὅρια τῶν συζυγικῶν σας ὄρκων. Τό παιδί σας τά αἰσθάνεται ὅλα αὐτά καί δέν θέλει τέτοιους γονεῖς, διότι ὄχι μόνο ξεστρατίσατε ὁ ἕνας ἀπό τόν ἄλλο, ἀλλά ἀποξενώσατε τόν ἑαυτό σας κι ἀπό τό ἴδιο σας τό παιδί. Ἐσεῖς δημιουργήσατε τήν κόλαση μέσα στό σπιτικό σας μέ τούς λογισμούς σας…  Εἶναι πολύ ὀδυνηρό νά ἔχει κανείς μητέρα καί πατέρα κι ἐντούτοις νά μήν τούς ἔχει. Ἐπιστρέψτε ὁ ἕνας στόν ἄλλο», τούς εἶπα, «καί γίνετε ὅπως ἤσασταν. Κι ὅλα θά φτιάξουν καί πάλι».

Τῷ Θεῷ δόξα! Ἀμήν.





Ἀπό τό βιβλίο: «Οἱ λογισμοί καθορίζουν τή ζωή μᾶς».

Ἐκδόσεις » Ἐν πλῷ «

Ἀπό τό βίο τοῦ Γέροντος Θαδδαίου

1.  Οἱ διδακτικοί λόγοι τοῦ Γέροντα Θαδδαῖου πρός τά πνευματικά τοῦ παιδιά ἦταν ἁπλοί. Τό πρόσωπό του ἦταν πάντοτε χαρούμενο καί ἀκτινοβόλο, ἀντανακλοῦσε τήν ἐσωτερική του εἰρήνη. «Δέν χρειάζεται νά ποῦμε ἤ νά κάνουμε τίποτε, ἀλλά νιώθουμε τόσο ὄμορφα στήν παρουσία ἑνός ταπεινοῦ καί πράου ἀνθρώπου πού εἶναι γεμάτος ἀπό ἀγάπη καί καλοσύνη. Οὖτε ἐκεῖνος χρειάζεται νά πεῖ κάτι, κι ὠστόσο ἀκτινοβολεῖ ζεστασιά, καί εἶναι σάν  νά ἔχουμε βρεθεῖ σέ ἕνα ζεστό καί εὐχάριστο δωμάτιο, πού μᾶς θερμαίνει. Βλέπετε, αὐτή εἶναι ἡ σημασία τῶν καλῶν λογισμῶν, τῶν καλῶν ἐπιθυμιῶν πού εἶναι γεμάτες ἀγάπη καί καλοσύνη». Ἔτσι μιλοῦσε ὁ Γέροντας γιά ἐκείνους πού κατεῖχαν πνεῦμα ταπείνωσης καί πραότητας, ἀλλά στήν πραγματικότητα, σέ ἐκεῖνον ἦταν πού συνέρρεαν οἱ ἄνθρωποι γιά νά θερμάνουν τό κρύο τῆς ψυχῆς τους κάτω ἀπ᾿ τίς ἀχτίδες τοῦ Ἡλίου τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ, τίς ἀχτίδες τῆς εἰρήνης καί τῆς ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι χαρᾶς, πού ὁ Γέροντας ἐξέπεμπε.
 
2.  Ὁ π. Θαδδαῖος ἐπεδείκνυε μία Πατερική, ἁπλή καί ταπεινή προσέγγιση γιά τά καθημερινά πράγματα, καθώς καί γιά ζητήματα πού ἀφοροῦσαν στήν Ἐκκλησία καί τά Ἅγια Μυστήρια. «Ν᾿ ἀγαπᾶς τά μικρά πράγματα», δίδασκε, «καί νά ἀγωνίζεσαι γιά ἐκεῖνο πού εἶναι ταπεινό καί ἁπλό. Ὅταν ἡ ψυχή εἶναι ὤριμη, ὁ Θεός θά τῆς χαρίσει τήν ἐσωτερική εἰρήνη. Μέχρι ἡ ψυχή νά εἶναι ἕτοιμη, μόνο κάποιες φορές θά ἐπιτρέψει νά δοῦμε ὅτι Ἐκεῖνος εἶναι πανταχοῦ παρών καί τά πάντα πληρῶν. Σέ ἐκείνες τίς στιγμές, ἡ ψυχή νιώθει τέτοια χαρά! Νιώθει σάν νά τά ἔχει ὅλα! Ἀλλά μετά ὁ Κύριος ἀποσύρεται καί πάλι ἀπό ἐμᾶς, ὥστε νά Τόν ποθοῦμε καί νά Τόν ἀναζητοῦμε μέ ὅλη μᾶς τήν καρδιά!» Ὁ π. Θαδδαῖος ἦταν πάντα γλυκός μέ τούς ἀδύναμους καί τούς πονεμένους, καί αὐστηρός μέ ὅσους ἐξέφραζαν μιά ἐπιθυμία νά ἀγωνιστοῦν γιά τήν τελειότητα. Καί πιό αὐστηρός ἀπό ὅλους ἦταν μέ τόν ἑαυτό του.
3.  Γιά τόν Γέροντα Θαδδαῖο, ὅλα ἦταν σημαντικά γιά τήν πνευματική ζωή. Ἀκόμα καί τό ἐλάχιστο πρόβλημα ἑνός «συνηθισμένου» ἀνθρώπου ἦταν κορυφαίας σημασίας γιά τόν Γέροντα, διότι γνώριζε ὅτι ἦταν σ᾿ αὐτό ἀκριβῶς τό συγκεκριμένο πρόβλημα ἤ ταλαιπωρία πού κρινόταν ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ. Αὐτό τό εἶδος ἀνθρώπου ἦταν ἐξαιρετικά σημαντικό γιά τόν π. Θαδδαῖο, διότι, ὅπως τό Εὐαγγέλιο μαρτυρεῖ, οἱ καθημερινοί ἄνθρωποι εἶναι ἐξαιρετικά σημαντικοί γιά τό Θεό.
Ὁ π. Θαδδαῖος δίδασκε ἀκούραστα σέ ὅλους τούς χριστιανούς πού κατέφευγαν σέ αὐτόν, τήν ἀλήθεια τῆς ἀπ᾿ αἰῶνων ἐμπειρίας τῆς Ἐκκλησίας (πού τόσο εὔκολα ξεχνιέται καί ἀγνοεται στή σημερινή ἐποχή): ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι πλάσμα πού ἐνεργεῖ καί νοεῖ, μιά ὔπαρξη νοητικῶν ἐνεργειῶν. Δίδασκε ὅτι οἱ περισσότεροι ἀπ᾿ τούς λογισμούς πού μᾶς βασανίζουν ἐσωτερικά, δέν εἶναι καθόλου δικοί μας, ἀλλά προέρχονται ἀπό τούς δαίμονες, ὅτι ὁ καθένας ἀπό ἐμᾶς διαθέτει τήν θεόσδοτη δύναμη καί ἐλευθερία νά ἀρνηθεῖ αὐτούς τούς λογισμούς, καί πῶς οἱ ζωές μας ἐξαρτῶνται ἀπό τήν ποιότητα τῶν λογισμῶν πού καλλιεργοῦμε στόν νοῦ καί τήν καρδιά μας.

Τῷ Θεῷ δόξα! Ἀμήν.
Γέροντος Θαδδαίου τῆς Βιτόβνιτσα
Ἀπό τό βιβλίο: «Οἱ λογισμοί καθορίζουν τή ζωή μας».

Ἐκδόσεις » Ἐν πλῷ «

Σάββατο 2 Νοεμβρίου 2013

Περί προσευχῆς (Γέρων Θαδδαῖος τῆς Βιτόβνιτσα)



« ὁ δέ Ἰησοῦς ἔφη αὐτῷ ·
 ἀγαπήσεις Κύριον τόν Θεόν σου
ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ σου καί ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ σου
αὔτη ἐστί πρώτη καί μεγάλη ἐντολή»

Ματθ. κβ΄: 37 – 38

« δευτέρα δέ ὁμοία αὐτῇ·
ἀγαπήσεις τόν πλησίον σου ὡς σεαυτόν »
Ματθ. κβ΄ : 39
1. Ο Κύριος ειναι πανταχού παρών. Ζει στις καρδιές μας. Γι᾿ αυτό και είπε ότι πρέπει να αγαπάμε εξ όλης της καρδίας 1 και να κάνουμε καθετί ολοπρόθυμα. Όταν αναζητούμε τον Κύριο με την καρδιά μας. Εκείνος είναι παρών! Είναι ο Πατέρας μας. Οι κατά σάρκα γονείς μας επιζητούν την προσοχή μας· θέλουν να τους ανταποδώσουμε την αγάπη που μας έδωσαν. Αλλά τι συμβαίνει; Πολύ συχνά τους στενοχωρούμε. Οπότε, όταν αναζητάμε τον Θεό, πρέπει να ενεργούμε έτσι με την καρδιά μας. Όταν πασχίζουμε να κάνουμε τα πάντα με την καρδιά μας, τότε ἔχουμε ειλικρινή και θερμή προσευχή, έχουμε αγάπη για τους γονείς και τους πλησίον μας, και ο Κύριος είναι μαζί μας. Κάθε έργο που εκτελούμε είναι συνάμα και μια προσευχή. Οι λογισμοί μας είναι εστιασμένοι στη δουλειά και όταν την εκτελούμε με την καρδιά μας, αυτό σημαίνει ότι την κάνουμε για τον Θεό. Αν νομίζουμε ότι την κάνουμε για οποιονδήποτε άλλο, κάνουμε λάθος.
«Προσευχόμενοι δέ μή βαττολογήσητε ὥσπερ οἱ ἐθνικοί·
δοκοῦσι γάρ ὅτι ἐν τῇ πολυλογίᾳ αὐτῶν εἰσακουσθήσονται »
Ματθ. στ΄ : 7
Η προσευχή εκ καρδίας είναι ειλικρινής προσευχή. Πάντοτε να προσεύχεστε στον Κύριο με την καρδιά σας. Ο Κύριος δεν απαιτεί από μας φιλοσοφίες. Πρέπει να προσευχόμαστε με την καρδιά μας, όπως αρμόζει προς τον Πατέρα μας: «Ω Κύριε, βοήθα κάθε ψυχή και μη λησμονείς κι εμένα. Βοήθα καθένα να βρεί ειρήνη και να Σε αγαπά, όπως σε αγαπούν οι άγγελοι, δώσε και σε μας δύναμη να Σε αγαπάμε, όπως η Υπεραγία σου Μητέρα Σε αγαπά και οι άγιοι άγγελοί σου. Δωσε και σε μένα τη δύναμη να σε αγαπῶ απεριόριστα!».
« ἀλλ᾿ ἔρχεται ὥρα, καί νῦν ἐστιν, ὅτε οἱ ἀληθινοί προσκυνηταί
προσκυνήσουσι τῷ πατρί ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ·
καί γάρ ὁ πατήρ τοιούτους ζητεῖ τούς προσκυνοῦντας αὐτόν »
Ιωάν. 4 : 23
« πνεῦμα ὁ Θεός, καί τούς προσκυνοῦντας αὐτόν
ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν »
Ιωάν. 4 : 24.
2. Η αλήθεια είναι ότι όταν εμείς οι άθρωποι προσευχόμαστε, διαβάζουμε τον προσευχητικό μας κανόνα χωρίς τη συμμετοχή ολόκληρου του είναι μας. Με τα χείλη μας μονάχα κάνουμε το χρέος μας απέναντι στόν προσευχητικό μας κανόνα. Είμαστε γεμάτοι περισπασμό, και ασφαλώς αυτό σημαίνει ότι δεν προσευχόμαστε εν πνεύματι και αληθεία2. Προσευχόμαστε μονάχα με τα σώματά μας και προφέρουμε τα λόγια με τα χείλη μας, ενώ η ύπαρξή μας είναι πραγματικά κάπου αλλού. Η προσοχή μας είναι αλλού εστιασμένη, όχι στις λέξεις της προσευχής. Αυτός είναι και ο λόγος που οι Άγιοι Πατέρες λένε ότι η επαγρύπνηση και η προσοχή πρέπει πάντοτε να προηγούνται της προσευχής. Όταν προσευχόμαστε χωρίς προσοχή, δεν προσευχόμαστε εν πνεύματι και αληθεία, ή εν τοις λογισμοίς. Ωστόσο, όταν είμαστε προσεκτικοί όσον αφορά στο τι ζητάμε στην προσευχή μας, επικεντρωνόμαστε στις λέξεις που λέμε και σ᾿ αυτό που ζητάμε.
« οἶδε γάρ ὁ πατήρ ὑμῶν ὥν χρείαν ἔχετε
πρό τοῦ ὑμᾶς αἰτῆσαι αὐτόν »
Ματθ. στ΄: 8

Όταν ζητάμε βοήθεια από κάποιον που ξέρουμε ότι μπορεί να μας βοηθήσει, στρεφόμαστε προς εκείνον σοβαρά και τον ικετεύουμε με ολόκληρη την ύπαρξή μας: «Κάνε σε παρακαλώ το τάδε για μένα. Ξέρω ότι μπορείς να το κάνεις». Αυτό σημαίνει ότι είμαστε πεπεισμένοι ότι μπορεί να μας βοηθήσει, οπότε του ζητάμε τη βοήθειά του. Συχνά όμως προσευχόμαστε στον Θεό χωρίς προσοχή, μηχανικά, και το λογίζουμε αυτό για προσευχή, τη στιγμή που το μυαλό και η καρδιά μας δεν συμμετέχουν. Ο νους μας βρίσκεται αλλού – είτε σε κάτι που σχεδιάζουμε να κάνουμε είτε σε κάποια προσβολή που μας έγινε… Ο νους μας εστιάζει σε πολλά πράγματα εκτός από την προσευχή. Αυτός είναι ο λόγος που ο Κύριος είπε ότι ο Θεός είναι πνεύμα και ότι πρέπει να προσευχόμαστε εν πνεύματι και αληθεία. Αυτό σημαίνει ότι το πνεύμα μας πρέπει να είναι παρόν κατά την ώρα της προσευχής.
« Μή οὕν μεριμνήσητε εἰς τήν αὔριον· ἡ γάρ αὔριον
μεριμνήσει τά ἑαυτῆς· ἀρκετόν τῇ ἡμέρᾳ ἡ κακία αὐτῆς »

Ματθ. στ΄ : 34.

«ζητεῖτε δέ πρῶτον τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί
τήν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καί ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν»
Ματθ. στ΄: 33
3. Ο Κύριος είναι ο Μόνος που σηκώνει τα βάρη και της μέριμνές μας, όλα τα ασθενήματα και τις φροντίδες, τόσο τις σωματικές όσο και τις πνευματικές. Μπορεί να σηκώνει τα πάντα, διότι είναι παντοδύναμος. Πρέπει να εναποθέτουμε πάνω Του όλα μας τα ασθενήματα και αυτά των πλησίον μας, δια της προσευχής. Αυτός είναι και ο σκοπός της προσεχής. Πρέπει να είμαστε ένα με τον Κύριο και δεν πρέπει να ανησυχούμε για το αύριο, διότι όπως λέει κι Εκείνος, «Ἀρκετόν τῇ ἡμέρᾳ ἡ κακία αὐτῆς»3. Αυτό μάς διδάσκει να μην ανησυχούμε για το αύριο. Αλλά εμείς το κάνουμε: ανησυχούμε όχι μόνο για το αύριο αλλά κι ακόμα παραπέρα από αυτό, πράγμα ιδιαίτερα αγχωτικό για μας. Είμαστε λογικά όντα, πλασμένα για μία ημέρα άγχους κέθε φορά. Κι ωστόσο, εμείς βασανίζουμε τον εαυτό μας πολύ περισσότερο από αυτό και γι᾿ αυτό υποφέρουμε. Δεν κάνουμε υπακοή στον Θεό, ο οποίος μάς λέει να μην βαραίνουμε την καρδιά μας με τροφή και ποτό και με τις μέριμνες του κόσμου τούτου. Βαραίνουμε το σώμα και την ψυχή μας. Η τροφή και το ποτό βαραίνουν το σώμα, όταν τρώμε και πίνουμε περισσότερο απ᾿ όσο χρειαζόμαστε. Τα σώματά μας πρέπει να εργάζονται σκληρά για να χωνεύουν όλη αυτή την τροφή, και έτσι επιβαρύνονται. Κι αν εμείς επιβαρύνουμε επίσης τον εαυτό μας με λογισμούς, το άγχος μας διπλασιάζεται και το ίδιο κάνουν και τα βάσανά μας. Γι᾿ αυτό και πρέπει πάντοτε να προσευχόμαστε.
«ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ παρελεύσονται,
οἱ δέ λόγοι μου οὐ μή παρέλθωσι
Ματθ. κδ΄ : 35
4. Από τη στιγμή που παραβαίνουμε τον νόμο του Θεού, η συνείδησή μας αρχίζει να μας τύπτει. Δεν μας αφήνει σε ησυχία. Κι έτσι πρέπει να εκλιπαρήσουμε τον Κύριο με την προσευχή μας, να μας διδάξει την πιστότητα στο πρόσωπό Του με όλη μας την καρδιά και την ψυχή. Ξεχνάμε συχνά ότι δεν είμαστε παρά εφήμεροι επισκέπτες σ᾿ αυτή τη ζωή και πρέπει κατά συνέπεια να κατοικούμε μέσα στην προσευχή αδιάκοπα, διότι η προσευχή είναι η ανάσα της ψυχής μας. Η προσευχή προσελκύει ενέργεια από την πηγή της Ζωής, τον Κύριο, ο οποίος περιφρουρεί, διαφυλάττει και τρέφει όλα τα όντα.
« γρηγορεῖτε οὕν, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ ὥρᾳ
ὁ Κύριος ὑμῶν ἔρχεται »
Ματθ.  κδ΄ : 42
Κανείς άλλος πέρα από τον Θεό δεν γνωρίζει το επίπεδο της προσευχής που έχει επιτύχει ένας άνθρωπος, διότι αν ήταν δυνατό να δει κανείς πόση Χάρη έχει ο διπλανός του, κάποιοι θα καταθλίβονταν [που δεν έχουν φτάσει σε τέτοιες καταστάσεις].
« γίνεσθε ἕτοιμοι, ὅτι ᾕ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε
ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται »
Ματθ. κδ΄ :44
Είναι επιζήμιο για όσους ζουν σε απομόνωση και ηρεμία να ατενίζουν πρόσωπα άλλων ανθρώπων και να συζητούν μαζί τους. Είναι σαν το χαλάζι που πέφτει πάνω στους τρυφερούς καρπούς των δέντρων και τους αναγκάζει να μαραίνονται ή να πέφτουν. Κατά τον ίδιο τρόπο και τα συναπαντήματα με τους ανθρώπους, οσοδήποτε σύντομα κι αν είναι και όποια κι αν είναι η αιτία τους, εμποδίζουν την αποκομιδή των καρπών της αρετής που άνθισε σε συνθήκες σιωπής και ηρεμίας. Ακριβώς όπως ο πάγος καίει τα τρυφερά βλαστάρια των λουλουδιών που ξεπετάχτηκαν από τη γη στην πρώιμη άνοιξη, έτσι και τα συναπαντήματα με τους ανθρώπους καίνε τον καρπό του νου, που ξεκίνησε να βλασταίνει αρετή.

« ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τά κλήματα, ὁ μένων ἐν ἐμοί κἀγώ ἐν αὐτῷ,
οὕτος φέρει καρπόν πολύν, ὅτι χωρίς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν»
Ιωάν. 15:5.
« μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος ὅν ἐλθών ὁ κύριος
αὐτοῦ εὑρήσει ποιοῦντα οὕτως
ἀμήν λέγω ὑμίν ὅτι ἐπί πᾶσι τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ
καταστήσει αὐτόν »
Ματθ. κδ΄ : 46 – 47
5. Υπάρχουν πολύ λιγοι άνθρωποι που έρχονται στα συγκαλά τους, πολύ λίγοι που κατανοούν τη ζωή. Προσευχόμαστε με τα χείλη μας μόνο και βιαζόμαστε να ξεφορτωθούμε τον κανόνα της προσευχής μας, κι έπειτα χάνουμε την ειρήνη μας. Η νηστεία και η προσευχή είναι μέσα διακόσμησης της ψυχής μας και επαναφοράς της στήν αυθεντική της κατάσταση. Πρέπει να παλέψουμε, με τη βοήθεια του Θεού, να αποκτήσουμε τα ιδιώματα του Χριστού Σωτήρα. Γνωρίζουμε ότι ήταν πράος, ταπεινός και αγαθός, και πρέπει να προσπαθήσουμε να Τον μιμηθούμε. Δεν έχουμε όμως τη δύναμη να το κάνουμε αυτό από μόνοι μας – γι᾿ αυτό και πρέπει να ζητήσουμε από τον Κύριο βοήθεια. Είναι αδύνατο να μας δώσει ο γλόμπος φως δίχως το ηλεκτρικό ρεύμα, και είναι αδύνατο για μας να ζήσουμε χωρίς Θεό· όπως είπε και ο Ίδιος: «Χωρίς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν»4.
6. Όταν βλέπουμε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, θέλουμε συχνά να το αποκτήσουμε, αλλά από τη στιγμή που το κάνουμε, χάνουμε γρήγορα το ενδιαφέρον μας γι᾿ αυτό. Από τη στιγμή που βλέπουμε κάτι άλλο, το επιθυμούμε, και η κατάσταση έτσι πηγαίνει ασταμάτητα. Είμαστε εξαιρετικά άστατοι. Αυτός είναι ο λόγος που ο Κύριος ήρθε να ενοικήσει ανάμεσά μας: για να μας συνάξει και να μας ενώσει μαζί, έτσι ώστε να είμαστε μία ποίμνη κάτω από ένα Ποιμένα. Όταν Εκείνος μας εγκολπώνεται όλα είναι εύκολα. Τώρα οι λογισμοί μας περισπώνται. Δεν εστιάζουν σε αυτό που κάνουμε. Το μόνο αντίδοτο σ᾿ αυτό είναι η προσευχή. Κάθε έργο απαιτεί μια αυτοσυγκέντρωση του νου, ιδιαίτερα η προσευχή.
«σύ δέ ὅταν προσεύχῃ, εἴσελθε εἰς τό ταμιεῖόν σου,
καί κλείσας τήν θύραν σου πρόσευξαι τῷ πατρί σου
τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ, καί ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν
τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι ἐν τῷ φανερῷ ».
Ματθ. στ΄ : 6
« Αἰτεῖτε καί δοθήσεται ὑμῖν, ζητεῖτε, καί εὑρήσετε,
κρούετε, καί ἀνοιγήσεται ὑμῖν »
Ματθ. ζ : 7
7. Οι Άγιοι Πατέρες κάνουν λόγο για προσευχή του νοός, την προσευχή του Ιησού. Υπάρχει μια σειρά από κανόνες σχετικά με το πώς μπορεί κανείς να επιδοθείστην προσευχή του Ιησού, και να κάνει τον νου του να κατέλθει στην καρδιά, αλλά είναι απαραίτητο να έχει κανείς έναν έμπειρο πνευματικό οδηγό, προκειμένου να μάθει σωστά την προσευχή του Ιησού.
«προσεύχεσθε δέ ἵνα μή γένηται ἡ φυγή ὑμῶν
χειμῶνος μηδέ σαββάτῳ »
Ματθ. κδ΄ : 20
Πρέπει να εξασκούμαστε στην προσευχή συνεχώς. Κάθε κίνηση της καρδιάς πρέπει να είναι προσευχητική. Οι Άγιοι Πατέρες λένε ότι όπως ακριβώς ο παραμικρός κόκκος σκόνης μάς εμποδίζει να δούμε, έτσι και η παραμικρή μέριμνα μας εμποδίζει να προσευχηθούμε. Για την αγνή προσευχή είναι απαραίτητη μια αμέριμνη ζωή.
« δέ Ἰησοῦς εἵπεν·
ἄφετε τά παιδία καί μή κωλύετε αὐτά ἐλθεῖν πρός με·
τῶν γάρ τοιούτων ἐστίν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν »
Ματθ. ιθ΄ : 14
Τέλος και τῷ Θεῷ δόξα!

«λέγω δέ ὑμῖν ὅτι οὐδέ Σολομών ἐν πάσῃ
τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἕν τούτων»
Ματθ. στ΄: 29
Ἀπό τό βιβλίο: «Οἱ λογισμοί καθορίζουν τή ζωή μᾶς».
Ἐκδόσεις » Ἐν πλῷ «

1Βλ. Ματθ. 22:37.

2Βλ. Ιωάν. 4:23-24.

3Ματθ. 6:34.

4Ιωάν. 15:5.

Τρίτη 1 Ιανουαρίου 2013

Περί ὑπηρεσίας πρός τόν Θεό καί τόν συνάνθρωπο

 

. Αν σε κάθε οικογένεια υπήρχε έστω και ένα πρόσωπο που υπηρετούσε τον Θεό με ζήλο, τί αρμονία θα υπήρχε στον κόσμο! Θυμάμαι συχνά την ιστορία κάποιας κοπέλας. Συνήθιζε να έρχεται και να συζητάμε τότε που ήμουν ακόμα στο Μοναστήρι του Τουμάν . Ήρθε κάποια μέρα στο Μοναστήρι μαζί με ένα οργανωμένο γκρουπ προσκυνητών, και μου διαμαρτυρήθηκε το εξής: «Δεν το αντέχω πια! Οι άνθρωποι είναι τόσο αγενείς μεταξύ τους!». Και κατόπιν μου είπε ότι θα κοίταζε να βρει άλλη δουλειά. Την απέτρεψα , λέγοντας ότι ήταν λίγες οι δουλειές εκείνο τον καιρό και τα επίπεδα της ανεργίας υψηλά. Της είπα να πάψει να πολεμά τους συναδέλφους της στη δουλειά. «Μα δεν μάχομαι κανένα!», απάντησε.Της εξήγησα ότι μολονότι δεν μάχεται κανένα σωματικά  εντούτοις με το να είναι δυσαρεστημένη στη θέση της, διεξάγει πόλεμο εναντίον των  συναδέλφων της με τους λογισμούς της. Εκείνη αντέτεινε ότι κάθε άλλη αντίδραση θα υπερέβαινε τα όρια αντοχής του καθενός. «Μα ασφαλώς και τα υπερβαίνει», της είπα, «αλλά δεν μπορείς να το κάνεις μόνη σου. Χρειάζεσαι τη βοήθεια του Θεού. Κανείς δεν γνωρίζει αν προσεύχεσαι ή όχι την ώρα της δουλειάς σου. Κατά συνέπεια, όταν αρχίζουν να σε προσβάλλουν, μην τους αντιγυρίζεις τις προσβολές ούτε με λόγια ούτε με αρνητικές σκέψεις. Προσπάθησε να μην τους προσβάλλεις ούτε καν με τους λογισμούς σου∙ προσευχήσου στον θεό να τους στείλει έναν άγγελο ειρήνης. Ζήτησέ Του επίσης να μην ξεχάσει και σένα. Αυτό δεν θα μπορέσεις να το κάνεις αμέσως , αλλά αν προσεύχεσαι πάντοτε έτσι, θα δεις πώς θα αλλάξουν τα πράγματα με τον καιρό και πώς θα αλλάξουν επίσης και οι άνθρωποι.  Κατ’ ουσίαν θα αλλάξεις  κι εσύ». Εκείνο τον καιρό δεν ήξερα αν επρόκειτο να δώσει βάση στη συμβουλή μου.
Αυτό συνέβη στο Μοναστήρι του Τουμάν το 1980. Το 1981 με έστειλαν στο μοναστήρι της Βιτόβνιτσα. Κάποια μέρα στεκόμουν πλάι στην κυδωνιά , όταν είδα ένα γκρουπ προσκυνητών να πλησιάζει. Ήταν κι εκείνη ανάμεσα στο γκρουπ και με πλησίασε για να πάρει ευλογία. Και να τι μου είπε: «Αχ πάτερ! Δεν είχα ιδέα ότι οι άνθρωποι είναι τόσο καλοί!». Τη ρώτησα αν αναφερόταν στους συναδέλφους της στη δουλειά κι εκείνη  μου απάντησε θετικά. «Άλλαξαν τόσο πολύ  πάτερ, είναι απίστευτο! Κανείς δεν με προσβάλλει πλέον, και βλέπω και σε μένα επίσης τη διαφορά!». Τη ρώτησα αν είχε ειρηνεύσει με όλους και μου απάντησε ότι υπήρχε μόνο ένα πρόσωπο μονάχα με το οποίο δεν μπορούσε να ειρηνεύσει για πολύ καιρό. Κατόπιν ,καθώς διάβαζε τα Ευαγγέλια, έφτασε κάποια στιγμή στο σημείο όπου ο Κύριος μας ζητά να αγαπάμε τους εχθρούς μας. Και τότε είπε στον εαυτό της: «Θα αγαπήσεις αυτό το πρόσωπο είτε το θέλεις είτε όχι, διότι αυτό είναι που μας ζητά ο Κύριος». Και τώρα, ξέρετε, είναι οι δυό τους οι καλύτεροι φίλοι!
Μακάρι να υπήρχε έστω και ένας τέτοιος άνθρωπος σε κάθε επιχείρηση, εργοστάσιο ή γραφείο! Έτσι θα ανοιγόταν ο δρόμος προς την ειρήνη. Μόνο ένας άνθρωπος χρειάζεται, ένας άνθρωπος συνδεδεμένος προσευχητικά με τον Θεό, και θα έχουμε παντού ειρήνη- στην οικογένεια, στην δουλειά, στην κυβέρνηση και παντού. Η παρουσία ενός τέτοιου ανθρώπου είναι που μπορεί να μας ελευθερώσει από ζοφερούς και δυσβάσταχτους λογισμούς.  


Από το βιβλίο : «ΟΙ ΛΟΓΙΣΜΟΙ ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ
Βίος και διδαχές του γέροντα Θαδδαίου της Βιτόβνιτσα»
Εκδόσεις : «Εν πλω»

Πέμπτη 20 Δεκεμβρίου 2012

Απίστευτη χαρά η προσευχή(Γέροντας Θαδδαίος)

 

 


π.Θαδδαίος ο πνευματικός των Σέρβων.
O πατήρ Θαδδαίος γεννήθηκε το 1914. Όταν έκλεισε τα 18 πήγε σε μοναστήρι. Η επιθυμία του ήταν να υποβάλλει τον εαυτό του σε πολύ σκληρούς κανόνες της μοναχικής ζωής. Γι αυτό το λόγο πήγε στο μοναδικό Ρώσικο μοναστήρι στη Σερβία, στο μοναστήρι Μιλίκοβο δίπλα στο Σβιλαΐνατς. Από το 1928 οι περισσότεροι από την αδελφότητα του μοναστηριού ήταν Ρώσοι μοναχοί από την έρημο της Όπτινα, οι οποίοι ξέφυγαν από την κομμουνιστική εξορία στη Ρωσία.

Στην αρχή της δεκαετίας του ΄50, το Μιλίκοβο γίνεται γυναικείο μοναστήρι. Ο πατήρ Θαδδαίος έμενε στα μοναστήρια Γόρνιακ και Τούμαν και μετά πήγε στο Κόσσοβο και σε Μετόχια. Ήταν ο ηγούμενος του Πατριαρχείου της Πέκης και μετά ο ηγούμενος στο μοναστήρι Βιτόβνιτσα. Στο μοναστήρι Βιτόβνιτσα ο πατήρ Θαδδαίος γίνεται ένας από τους πιο γνωστούς πνευματικούς στη Σερβία. Πολλοί θέλουν να τον συναντήσουν, να εξομολογηθούν, να μιλήσουν για λίγο μαζί του, να πάρουν την ευχή του. Για τον πατέρα Θαδδαίο μιλάνε πολλοί πιστοί οι οποίοι ένιωσαν την πνευματική του δύναμη. Για τον θαυματουργό γέροντα από το Βιτόβνιτσα μιλάνε όλα τα ΜΜΕ στη Σερβία.

Αναπαύθηκε στις 16 Απριλίου και η εξόδιος ακολουθία έγινε 19 Απριλίου 2003